Kennisflits 2026: 3 Welke waarden zijn belangrijk? Verschillen tussen culturen

Samenvatting Gera ter Meulen, 2026

Voor geadopteerden die hun oorspronkelijke ouders ontmoeten, kan de manier waarop hun oorspronkelijke ouders hun rol als ouder invullen soms ingewikkeld of moeilijk te begrijpen zijn. In deze kennisflits over cultuurverschillen lees je hoe cultuur invloed kan hebben op ouderschap. Dat kan helpen om bepaalde verschillen beter te begrijpen.

Is goed ouderschap overal hetzelfde?

In westerse culturen is de autoritatieve opvoedingsstijl bewezen het beste voor de ontwikkeling van kinderen. Bij deze opvoedingsstijl zijn ouders warm en betrokken, maar stellen zij ook duidelijke regels en grenzen. Open communicatie is belangrijk en ouders luisteren goed naar hun kinderen.

De Javaanse onderzoeksgroep van Widiastuti onderzocht of deze conclusie ook geldt voor andere culturen. In de westerse cultuur staat het individu centraal, terwijl collectivistische culturen meer nadruk leggen op de gemeenschap. In niet-westerse culturen kunnen daarom andere waarden in de opvoeding beter passen en gunstiger zijn voor de ontwikkeling van kinderen. In collectivistische culturen, zoals Aziatische, Arabische, Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse gemeenschappen, kan autoritair ouderschap juist positieve resultaten hebben. Hierbij ligt de nadruk op strenge regels, hoge eisen en gehoorzaamheid. Strengheid wordt daar vaak gezien als een teken van zorg, verantwoordelijkheid en het doorgeven van de cultuur. In Latijnse culturen, zoals Spanje, Italië en Brazilië, kan juist toegeeflijk ouderschap met weinig regels tot goede resultaten leiden.

Goed ouderschap moet daarom altijd worden bekeken binnen de cultuur waarin een kind opgroeit.

Ervaringen van Koreaans geadopteerden, immigrantenkinderen en Zuid-Koreanen

Culturele verschillen in ouderschap spelen ook een belangrijke rol in het onderzoek van Lee en collega’s. Zij onderzochten hoe jongeren met een Koreaanse achtergrond dachten over wat belangrijk is bij het volwassen worden en welke rol hun familie daarbij speelt. Ze interviewden 27 jongeren van 14 tot 24 jaar: acht Amerikaanse kinderen van Koreaanse immigranten, negen Amerikaanse jongeren die vanuit Zuid-Korea waren geadopteerd in een wit Amerikaans gezin en tien jongeren die volledig in Zuid-Korea waren opgegroeid.

Individu of groep?

Alle jongeren benadrukten het belang van volwassen gedrag bij het volwassen worden. Maar de invulling hiervan verschilde. De geadopteerde jongeren waren het meest gericht op de westerse cultuur en het belang van het individu. Zij legden de meeste nadruk op onafhankelijkheid en zelfredzaamheid. Hun kwaliteiten, mogelijkheden, persoonlijkheid en individuele doelen stonden daarbij centraal.

De oorspronkelijke collectivistische cultuur van Korea speelde nog een belangrijke rol bij zowel de jongeren in Zuid-Korea als de jongeren met een migratieachtergrond. Zij legden meer nadruk op waarden zoals onderlinge afhankelijkheid, zorgen voor anderen en het naleven van normen. Het onderhouden van relaties, sociale harmonie en groepsdoelen kon daarbij belangrijker zijn dan individuele doelen. Bij de jongeren met een migratieachtergrond bleek er vaak een mix te zijn tussen de individuele en collectivistische waarden. Ook bij de Zuid-Koreaanse jongeren klonken individualistische waarden, maar de collectivistische waarden waren duidelijker, vooral rond de vaste rolpatronen voor mannen en vrouwen.

Rol van ouders

De ouders van de Koreaanse immigranten en Zuid-Koreaanse deelnemers stelden hogere eisen aan hun kinderen dan de Amerikaanse ouders. Respect en gehoorzaamheid aan ouders en ouderen zijn belangrijk binnen de Koreaanse collectivistische cultuur. Dit betekent niet dat er weinig warmte is. Aziatische opvoeding wordt ook gekenmerkt door onvoorwaardelijke liefde, toewijding en opoffering. Dit is vooral zichtbaar bij moeders, die zich volledig inzetten voor hun kinderen, terwijl vaders dit vooral laten zien door het stellen van eisen. Opvallend was dat de Zuid-Koreaanse jongeren deze liefde zonder woorden konden begrijpen, kinderen van immigranten niet. Hierdoor voelden zij vaak een afstand tot hun strenge vaders.

De immigrantenouders hielden vaak sterker vast aan de oorspronkelijke Koreaanse cultuur dan ouders in Zuid-Korea. Daar zijn vaders tegenwoordig meer betrokken bij het gezinsleven en hebben zij ook aandacht voor de emotionele behoeften van familieleden. Bij de Zuid-Koreaanse jongeren was daarom soms een combinatie van individualistische en collectivistische ideeën te zien. Zowel de immigranten als de Zuid-Koreaanse deelnemers hadden wel het gevoel dat hun ouders, vooral hun moeders, hen als kind bleven zien.

Koreaan en Amerikaan

Bij de geadopteerde jongeren speelde de Koreaanse cultuur soms ook een rol. Het kan voor hen ingewikkeld zijn om de oorspronkelijke Koreaanse en de Amerikaanse cultuur met elkaar te verbinden. Zij moeten uitzoeken waar zij zich thuis voelen en kunnen zich buitenstaander voelen. Daarom is de rol van adoptieouders bij het vanzelfsprekend integreren en accepteren van de Koreaanse cultuur belangrijk voor de identiteitsontwikkeling van geadopteerden.

Ouders van Koreaanse immigrantenkinderen gaven hun Koreaanse normen en waarden door en vormden daarmee een cultureel anker. Sommige geadopteerden beschreven juist hoe het ontdekken van hun culturele identiteit een gezamenlijke zoektocht met hun adoptieouders was. Voor hen hing de ontwikkeling van hun culturele identiteit mogelijk sterker af van de steun van hun adoptiegezin, omdat zij niet opgroeiden in een gemeenschap die deze identiteit ondersteunde.

Widiastuti, A., Atmoko, A., Eva, N., & Soares, D. (2026). Reassessing Baumrind's framework: a systematic review of cultural adaptations and emerging parenting patterns in diverse societies [Review]. Psicologia-Reflexao E Critica, 39(1), 17, Article 10. https://doi.org/10.1186/s41155-026-00382-5

Lee, D. S., Hembree, S., Shepard, M., & Shashoua, M. Y. (2026). Transracial Korean Adoptee, Korean American, and South Korean Adolescent Conceptions of Family and Coming of Age in the Family Context. Adoption Quarterly, 1–33. https://doi.org/10.1080/10926755.2026.2669470